به گزارش وب‌سایت مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا (CDC)، افراد ۶۵ سال به بالا اگر علائم آنفولانزا داشته باشند باید فوراً با پزشک تماس بگیرند. CDC برای این گروه درمان سریع با داروی ضدویروسی را توصیه می‌کند.
مراقبت در خانه در پنج قدم خلاصه می‌شود:
- تماس با پزشک در همان روزهای اول
- استراحت، مایعات و کنترل علائم با نظر پزشک یا داروساز
- پایش علائم هشدار، حتی اگر تب نباشد
- محافظت از مراقب و بقیه اعضای خانه
- بازگشت تدریجی به فعالیت پس از بهبود و واکسیناسیون برای سال بعد
چرا آنفولانزا برای سالمند خطرناک‌تر است؟
به گزارش CDC در صفحه «آنفولانزا و افراد ۶۵ سال به بالا»، خطر عوارض جدی در این گروه بیشتر است و بخشی از آن به تغییر سیستم ایمنی با افزایش سن برمی‌گردد. طبق برآورد همین مرکز در سال‌های اخیر:
- ۷۰ تا ۸۵ درصد مرگ‌های ناشی از آنفولانزای فصلی در افراد ۶۵ سال به بالا رخ داده است.
- ۵۰ تا ۷۰ درصد بستری‌های ناشی از آنفولانزای فصلی مربوط به همین گروه بوده است.
عوارض: CDC در صفحه «علائم آنفولانزا» ذات‌الریه را از عوارض جدی آنفولانزا می‌داند. به گفته این مرکز، آنفولانزا می‌تواند بیماری‌های مزمن مثل بیماری قلبی و آسم را هم بدتر کند.
خطر حمله قلبی: مطالعه‌ای منتشرشده در مجله New England Journal of Medicine (Kwong و همکاران، ۲۰۱۸) نشان داد احتمال بستری به دلیل حمله قلبی در ۷ روز اول پس از تأیید آنفولانزا حدود ۶ برابر بیشتر است. پس از روز هفتم، افزایش خطری دیده نشد.
علائم در سالمند ممکن است متفاوت باشد
نبودن تب به معنای نبودن آنفولانزا نیست. CDC در راهنمای «اگر به آنفولانزا مبتلا شدید» تصریح می‌کند همه مبتلایان تب ندارند.
- مطالعه‌ای در مجله Influenza and Other Respiratory Viruses (Falsey و همکاران، ۲۰۱۵) گزارش کرد پاسخ تب در سالمندان ممکن است ضعیف‌تر باشد. تعریف رایج «تب ۳۷٫۸ درجه به همراه سرفه» فقط ۵۷ درصد از سالمندان بستری مبتلا به آنفولانزا را شناسایی کرد.
- پژوهشی از شبکه تحقیقات ایمن‌سازی کانادا در مجله Infection Control & Hospital Epidemiology (Andrew و همکاران) نشان داد معیارهای استاندارد علائم شبه‌آنفولانزا فقط حدود ۴۵ درصد سالمندان بستری مبتلا را دربر می‌گرفت. به گفته پژوهشگران، سالمندان به‌ویژه افراد ناتوان و شکننده اغلب علائم غیرمعمول دارند.
به همین دلیل، بدتر شدن بیماری مزمن، گیجی یا ضعف شدید در فصل آنفولانزا را باید جدی گرفت. CDC این موارد را در فهرست علائم هشدار آورده است (قدم ۳).
قدم ۱: زود با پزشک تماس بگیرید
CDC در راهنمای «اگر به آنفولانزا مبتلا شدید» توصیه می‌کند افراد پرخطر، از جمله سالمندان، در همان اوایل بیماری با پزشک تماس بگیرند و پرخطر بودن خود را به او یادآوری کنند. به گفته همین راهنما، بیشترین فایده درمان ضدویروسی زمانی است که ظرف ۲ روز از شروع بیماری آغاز شود.
طبق راهنمای CDC برای درمان آنفولانزا:
- داروهای ضدویروسی فقط با نسخه پزشک تهیه می‌شوند.
- این داروها بیماری را خفیف‌تر و کوتاه‌تر می‌کنند و ممکن است از عوارضی مثل ذات‌الریه جلوگیری کنند.
- اگر ۲ روز گذشته باشد، شروع درمان در افراد پرخطر یا بدحال باز هم ممکن است مفید باشد.
- آنتی‌بیوتیک روی ویروس آنفولانزا اثری ندارد.
اورژانس فقط برای بدحالی: CDC در همان راهنمای اول می‌گوید اورژانس برای بیماران بدحال است و فرد با بیماری خفیف نباید به اورژانس برود. در صورت وجود علائم هشدار (قدم ۳) باید به اورژانس مراجعه کرد.
قدم ۲: مراقبت حمایتی در خانه
CDC در راهنمای مدیریت سرماخوردگی این اقدامات را برای کاهش علائم بیماری‌های تنفسی ویروسی توصیه می‌کند:
- استراحت کافی
- نوشیدن مایعات فراوان
- استفاده از دستگاه بخور یا مرطوب‌کننده سرد، به شرط تمیز بودن
- اسپری یا قطره نمکی بینی
- استنشاق بخار آب گرم
- عسل برای تسکین سرفه
داروهای بدون نسخه: طبق همین راهنما، درباره مسکن‌ها و تب‌برهای بدون نسخه از پزشک یا داروساز بپرسید و همه داروهای دیگری را که فرد مصرف می‌کند به او بگویید. این داروها علائم را موقتاً کم می‌کنند ولی بیماری را درمان نمی‌کنند. دارو را دقیقاً طبق دستور مصرف کنید.
قدم ۳: علائم هشدار را پایش کنید
به گزارش CDC در صفحه «علائم آنفولانزا»، با دیدن هر یک از این علائم در بزرگسالان باید فوراً مراقبت پزشکی دریافت کرد:
- تنگی نفس یا دشواری تنفس
- درد یا فشار مداوم در قفسه سینه یا شکم
- سرگیجه مداوم، گیجی، یا بیدار نشدن
- تشنج
- ادرار نکردن
- درد شدید عضلانی
- ضعف شدید یا عدم تعادل
- تب یا سرفه‌ای که بهتر شده و دوباره برگشته یا بدتر شده
- بدتر شدن بیماری‌های مزمن
به تصریح CDC این فهرست کامل نیست و هر علامت شدید یا نگران‌کننده دیگری هم دلیل مراجعه به پزشک است. درد یا فشار قفسه سینه در این فهرست آمده است؛ مطالعه Kwong و همکاران در NEJM (۲۰۱۸) هم افزایش خطر حمله قلبی را در هفته اول پس از آنفولانزا نشان داده است.
قدم ۴: از خودتان و بقیه اعضای خانه محافظت کنید
به گزارش CDC در راهنمای «اگر به آنفولانزا مبتلا شدید»، مبتلایان در ۳ روز اول بیماری بیشترین قدرت انتقال را دارند. افراد دارای ضعف سیستم ایمنی ممکن است مدت طولانی‌تری مسری بمانند.
CDC در راهنمای «جلوگیری از انتقال ویروس‌های تنفسی هنگام بیماری» این اقدامات را توصیه می‌کند:
- فرد بیمار تا حد امکان از دیگران، حتی اعضای سالم خانه، دور بماند.
- اگر جای کافی برای جدا ماندن کامل نیست، از ماسک مناسب، فاصله‌گذاری، بهداشت دست و اقدامات بهبود کیفیت هوا استفاده شود.
طبق راهنمای اول، این اقدامات هم کمک می‌کند:
- پوشاندن سرفه و عطسه با دستمال
- شستن مکرر دست‌ها
- تمیز کردن سطوحی که زیاد لمس می‌شوند
- استفاده از ماسک؛ CDC می‌گوید ماسک انتقال ویروس از فرد بیمار را کم می‌کند و از فرد سالم هم در برابر ذرات آلوده محافظت می‌کند.
قدم ۵: پس از بهبود و پیشگیری برای دفعه بعد
بازگشت به فعالیت: طبق راهنمای CDC برای جلوگیری از انتقال ویروس‌های تنفسی، وقتی هر دو شرط زیر دست‌کم ۲۴ ساعت برقرار بود، فرد می‌تواند به فعالیت عادی برگردد:
- علائم در مجموع رو به بهبود باشد.
- تب نداشته باشد، بدون مصرف تب‌بر.
به توصیه همین راهنما، تا ۵ روز بعد هم هنگام بودن با دیگران احتیاط‌های بیشتری مثل ماسک، بهداشت و تهویه رعایت شود. اگر تب برگشت یا حال فرد بدتر شد، دوباره باید از دیگران دور بماند. CDC در راهنمای «اگر به آنفولانزا مبتلا شدید» می‌گوید فرد مشکوک به آنفولانزا که تب ندارد، دست‌کم ۵ روز پس از شروع علائم سر کار نرود.
پیشگیری برای فصل بعد: به گزارش CDC در صفحه «آنفولانزا و افراد ۶۵ سال به بالا»:
- واکسن سالانه بهترین راه پیشگیری از آنفولانزا و عوارض آن است.
- برای افراد ۶۵ سال به بالا، واکسن پُردوز، نوترکیب یا ادجوانت‌دار به واکسن استاندارد ترجیح داده می‌شود.
- واکسن اسپری بینی برای این گروه مناسب نیست.
- ابتلا به آنفولانزا خطر بیماری پنوموکوکی را بالا می‌برد. افراد ۵۰ سال به بالا باید واکسن پنوموکوک خود را به‌روز نگه دارند و می‌توانند آن را هم‌زمان با واکسن آنفولانزا بزنند.
